24 sept. 2007

Pa Lope

Cuanto más me somorguio no que de maravilloso -y disparate, que diría José Hierro- tien la poesía, menos me gusta la música qu'anguaño pue sentise peles ondes radiofóniques. Y ye que tantu estilismu de neñu de diseñu con peináu fashionable y ropa puntero nun se pescancia peles oreyes. Y nun tengo nada a la escontra del vestir de la mocedá que canta, pero eso considérolo circunstancial. Que Chillida vistiera d'Armani o con falda escocesa da lo mesmo, lo que quedó d'él ye'l so arte clavao per tierres de tol mundu. Y ye que, mesmo que la propia masa revolucionaria francesa mató la madre que los sacara al mundu escontra l'antigu réxime, el videoclip -les imáxenes- foi'l fíu que, anque nun entamu nació pa complementar les canciones, acabó taragañando'l llugar de privilexu qu'habíen d'ocupar les solfes. El videoclip, camiento, abrió les puertes al capitalismu más xabaz, más ocupáu en vender a cualquier preciu ensin importar la calidá musical de lo vendío.


Salvando dellos autores -cuasi esceiciones-, cánsome d'escuchar lletres d'auténtica vergüenza ayena, faltes de la mínima coherencia poética, carentes d'orixinalidá, ensin calidá lliterario per nengún llau, pretencioses y avergonzantes. Lo peor ye que lo canten sobreactuando y queriendo tresmitir una emoción que, en verdá, fuxe de semeyantes canciones. ¿Acaso prentenden algamar con tales fates declamaciones un llugar al llau del maxistral versu de José Hierro Abre tus ojos verdes, Marta, que quiero oír el mar?, ¿sabrán estos cantapedraes quién yera Lope?, ¿y Marta?


Ún, que ye un namoráu de la poesía, nun entiende que xente mozo nun sepa recitar nin una estrofa de Neruda Me gustas cuando callas porque estás como ausente / y me oyes desde lejos y mi voz no te toca / parece que los ojos se te hubieran volado / y parece que un beso te cerrara la boca (...) pero gaste les perres de sos pas en baxase'l politonu de canciones de calidá probetayo. Y les multinacionales y grandes empreses discográfiques a forrase. Y los poetes morriendo na probitú de cuerpu (que non d'alma). Y lo peor, que la xente mozo nun sabe lo que se pierde.

22 sept. 2007

Acabó l'Arribada

Acabó l'Arribada, ún de los eventos más ambiciosos (y yo diría necesarios) pal espoxigue de la llingua asturiana. Yo tuvi per ellí los díes que pudi tar per ellí, porque los compromisos llaborales y d'otru calter m'impidieron asistir a tolo que me prestare. Sicasí, dos mañanes y l'asistencia a delles charres (como públicu y como invitáu) diéronme una visión de conxuntu del eventu que quiero comentar. Pue que nun seya la única, nin la más oxetiva, pero ye la de mio.


Toles persones que naguamos pola oficialidá (ye de xusticia, sentíu común, de llei, necesaria) tuviemos en mente, en mayor o menor midida, enantes o depués, la idea d'un eventu cultural de gran altor venceyáu cola lliteratura (pero non acutada a ella) onde poder amosar que la llingua asturiana ye una ferramienta válido pa facer cultura. Esti eventu, l'Arribada, tuvo una gran acoyida ente la comunidá asturiana que simpatizaba cola oficialidá y paez qu'enllenaba esi güecu.


Y equí vien la crítica, que ta alloñada del bon facer y voluntá de los organizadores, ye dicir, la mayor y más xusta crítica que pueo facer a l'Arribada ye a la xente (como yo, inclúyome) que nun foi a les charres, ponencies, recitales, y demás. La falta de masa público, quiciás rellacionao cola falta de masa llector en lliteratura asturiana, fai qu'eventos como esti tean cayoncos. ¿Ónde tábemos los que defendemos la llingua como llingua de futuru y como mediu válidu pa la tresmisión cultural y científica? Ví poca xente de públicu. Nun val dir invitáu a una charra y n'acabando marchar pa casa o pal chigre (la mayoría de los actos programaos duraben media horina). Hemos d'amosar a la sociedá qu'actos asina son interesantes, atraen a xente, tienen puxu. Y ello consíguese sofitando actos asina, acudiendo a Xixón (teas o nun teas invitáu pa falar) como públicu.


Yo do-yos les gracies y la norabona a la xente entamador de l'Arribada. Les crítiques nun puen dir p'hacia ellos (que tuvieron presentes na mayoría d'actos) anque de xuru qu'hai coses meyorables. Les crítiques han dir empobinaes a la xente pa quien s'organicen coses asina. Pa min el primeru.

3 sept. 2007

pacionalidá, la

pacionalidá, la: sust. Calter o cualidá que tien daqué pa ser pación (La pacionalidá d'esi pastu ye incuestionable) 2. sust. Calter de too aquello que sirve p'alimentar idees nacionalistes y afitar la identidá histérica (La llingua tien muncho de pacionalidá).


[Más aceiciones encamentaes a l'ALlA pa la so inclusión nel so próximu Diccionariu de la Llingua Asturiana pues atopales na categoría Diccioesfoyaza]