21 feb. 2006

Lliteratura y l'asturianu

L'asturianu, toos sabemos, nun tien los mesmos drechos llingüísticos que'l castellanu y d'esti mou s'arrequexa la nuestra llingua. Con esti paisaxe ye perdifícil qu'haya xente llector, más entovía escritor.


Amás, nesta tierra mía tan querida y que tanta murnia alluga nos güeyos cuando pienso nella, dase daqué que nun creyo que seya mui bono. Hai un enfotu, pa sofitar la llingua, dende ciertes estayes polítiques en subvencionar y asoleyar lliteratura n'asturianu. Esto ye mui bono, pa compensar esta desigualdá que sufre l'asturianu con respeutu'l castellanu, pero nun podemos quedanos namás neso. Refiérome a qu'hai muncho enfotu n'espublizar (en crear autores) pero nun veo'l mesmu enfotu en crear llectores, en crear una demanda real de llibros. Resulta, a la fin, que la masa llectora ye la mesma que la qu'escribe. Nun digo que tola xente que merca, o mercó, dalgún llibru (o sacólu de la biblioteca; ye un error midir la capacidá llectora d'una sociedá namás polos llibros vendíos, creo qu'ha de tenese en cuenta tamién l'afilición a biblioteques y el númberu de llibros mediu que saca cada usuariu; nun hai qu'escaecer que munches vegaes, sobre too n'Asturies, les families nun puen permitise gastar perres, y muncho más si les puen aforrar diendo a les biblioteques públiques y gratuites), pues como dicía, de xuru que hai xente que nun escribe y llee lliteratura n'asturianu, pero creo que muncha xente ye la qu'escribe y amás (se) llee.


Como digo, creo qu'hai un escedente de lliteratura que nun correspuende cola demanda real n'asturianu. ¿Ye eso bono?. Home, creo qu'eso nun debe perdese, creo que debe caltenese esi sofitu (hasta la llegada de la oficialidá) pero tien d'acompañase con midíes pa crear llectores, entamando dende los más rapacinos hasta los pas. Tien qu'atendese más a la creación d'habitos de llectura n'asturianu. Na escuela l'asturianu ta como ta, yá lo sé, pero amás de clas de «llingua asturiana» debería haber otra que fuera «lliteratura en llingua asturiana». Supongo qu'eses dos asignatures de les que falo tan axuntaes nuna solo agora mesmo, y que los maestros y profesores d'asturianu faen malabarismos pa falar de tou un poquiñín ya intentar dignificar una materia ensin prestixu social.


En cualquier casu, too son suposiciones. La única solución ye la oficialidá (y a ver). El mio plantegamientu ye que la lliteratura n'asturianu nun pue tener como motor la subvención, sinón la demanda real de lliteratura. Esta demanda tien de crease, fomentase dende les instancies polítiques y pedagóxiques afayadices pa ello. Quiciás soi mui agorero, nun lo sé, pero la llaceriosa situación n'Asturies nun ye pa pensar lo contrario.

No hay comentarios:

Publicar un comentario